Fékk lánađ blogg hjá vinkonu minni í Egyptalandi. Hún fór á spítala ţar og hitti Palestínskt fólk sem hafđi leitađ yfir landamćrin vegna sára sinna.

Words can’t really describe what I am feeling right now even if it’s been almost a week since I visited the hospital but the incessant news coverage on Al-Jazeera has now only stirred up more vividly my emotions. I feel that this needs to be written, so that these heroes’ stories will not be forgotten and that the turmoil of their lives will be felt in our hearts too, because, let’s admit it right here and now, … we are also people.

As you know the medical care provided to the victims on ground has been very limited and as soon as the borders were open to ambulances some were evacuated toward the Al-Arish hospital on the North coast of Egypt. However, there was only so much they could do there as well and a second transfer was conducted towards other hospitals in Egypt as this one in Shaykh Zayd, a small commune at the outskirts of Cairo. We went there as a group of foreign ladies who had collected few bags of clothing for the patients and their relatives, a small gesture for them who literally came with no more than the clothes on their back and the contains of their pockets. Our intention was, as Pakistani, American, British and Icelandic sisters of the world to show them our support, to show the different colors of our faces but the same concern for the Palestinians dwelling inside of us.

Two relatives of patients staying at the hospital met with us in the lobby and in a swift conversation with them, us explaining our purpose that day and them telling us how they had arrived here, we soon heard their quest for world recognition of the crisis and how they wanted to make sure we understood that the weapons that they are seeing lending on their houses were not only made in Israel but in America. One man in his thirties was describing the injuries of his relatives, how the eyes of one brother popped out of their sockets, due to chemical weapons. This man had been living this for so long and as the other we would meet, he wished for the world to see and hear what was going on. Already my American friends assured him that they knew they had a responsibility in this, that THEY were doing it to them. I stood there watching them sharing their mutual understanding but now I come to wonder and certainly accept that I should also have said the same, simply because the inaction of the foreign observers that we are should be reason of blame.

The director of the hospital informed us that at that moment 20 Palestinians were receiving medical assistance, from whom 13 men, 4 women and 3 children. These patients had received already emergency care in a Gaza hospital and needed serious operations not providable there or Al-Arish. He also explained to us that a number of Palestinians crossing the borders for medical care were pre-conflict patients, but as the casualties and injured number continued rising, hospitals within the Gaza strip had to evacuate them so that more resources would be available for the present conflict victims.

In the ICU the staff there presented us 4 Palestinian patients. Watching the news during the last 2 weeks had of course made me so furious towards the injustice and slaughtering of my bordering fellows, I cried at the scenes of overloaded hospitals and running mothers in the streets. But right there, seeing with my own eyes, my heart started pounding heavily but I was emotionally blank. You know what makes you feel this way, your body is reacting but your mind is shut down? It’s seeing an 11 year old girl contorting herself, her eyes half open, unaware of why she is here, all this probably being the consequence of having a BULLET IN HER HEAD and having lost the function of her frontal lobe. Now I re-run in my head a speech of the Israeli Foreign Minister saying “we are not against Palestinians but against Hamas”. Lady, how does a BULLET get into a girl’s head? Again, HOW DOES A BULLET GET INTO AN 11 YEAR OLD’S HEAD if this was true?? What about the 10 year old boy with NO EYES, burns on his body caused by phosphorus chemicals..? What about the quadriplegic mother of 3 deceased children, suffering from massive head injuries?… and the 27 year old engineer having his arm reconstructed and his eyes removed…? Now would be a good time for Mr. McCain to say “…today we are all Palestinians”.

I could even see the distress of the staff, their faces were simply aggravated by the flowing in and out of injured children, women and men. When I asked her, Dr. Safinaz Osmal shared with me her concerns for the future of these ICU patients. For sure they would need an entire support system and medical/rehabilitation assistance after leaving the hospital. These medical assistants were clearly all emotionally involved with their ICU patients. They were Egyptians who also wanted to share their stories and share their compassion with us. This is the closest to Gaza I will ever get, but right there I felt I was in Palestine.

I left the ICU for the recovery wing on the 7th floor, where we met with two patients boys and their fathers. We asked the father of 9 year old Diaa what had happened to him in Gaza. I was a little astonished by the expression on his face. I couldn´t quite recognized what it meant. He talked to my Scottish friend’s husband/our interpreter in a story telling and spectacular way. I used the pauses between the translations to identify this expression. Could it be that he had thought for so long that the account of his daughter’s Nadia’s death on his roof should be as detailed as possible… so that he would feel she was not just among the mass in: “today X number of Palestinians were killed by Israeli rockets” on the next news report? Nadia, one of his two daughters was playing on the roof with her siblings when a rocket was launched on them. She managed at first to stand up, already injured, but her fate was sealed the second another rocket was launched. He told us about his wife’s reaction, he thought that he would find her in deep sorrow but found her actually accepting and surrendered. I looked at my friend and we agreed that time was our gift to them really, time for them to vent out, express themselves, and anyone can do that. I then looked at Diaa, he had a piece of his ear and flesh of his neck missing, with a splint on his entire right arm and to be honest I was not sure what to say to him. He was looking at me, I could not really bear it, I felt embarrassed with myself. Here I was, a westerner coming from the most peaceful place on earth, with the best standard of life and I felt very little. I felt little because all my worries in life were meaningless against a 9 years long life filled with bombs, hunger and death but mostly with constant stress and anguish. What could I say to him? What words could I say to any of them? Who am I to say “oh things will go better” when the past decades have, until now, not showed any signs indicating they will?


19 year old Ahmed had suffered also injuries to his abdomen and face but his father had a total different look than our previous interlocutor. He showed physical and emotional exhaustion, after sitting day and night on the chair next to his son’s bed, worrying at all times about fluctuation in his temperature and other changes in his status. I asked him what was keeping him and possibly the others going. He told me that Palestine was their land, a holy land and looking down he added in English “I have 16 children…. 2 or 3 die… this is life”. Yes, this is your life my brother, and I can´t tell you “I know what you mean”.


I also asked him what he wished for. His eyes went down a second time and his gaze went far, he had a long sigh. I hope you, who are reading, detect this now as I did then: this man may not have wished for anything for a long time… He finally declared: “I want the Palestinians to be one, as one nation”. We are still waiting for this to happen, specially in critical times and I don´t think he was talking about the geographical gap. I told them that the reward was with them surely, not with us, we should actually be in Gaza. Then, I finally found the courage to go to Diaa, I smiled at him and asked him if he felt better in this hospital, he nodded, I then apologized for my broken Arabic and told him I came from a far country and that my people too felt with the Palestinians like him. I couldn´t even slightly comprehend what was going through his mind, what scenes were imprinted into his memory and what it would be like bringing these horrific experiences into the future but I do believe that there will be a justice done now or later.

Palestinians really know the challenge of patience in this world. They have been in the waiting room for 60 years. Truly life is a test for the Sabireen, an the reward is set by the One who has promised it. Diaa, Ahmed, their fathers and each life taken away or handicapped by the Israeli attacks will be represented in my memory album so that I may remind myself that everyday I am a Palestinian.

Street food. Fez í Marokkó...mmmmm

Stríđ, fjandans stríđ!!!!!

Ég vara viđ myndunum en hvet ţó fólk til ađ skođa.


Ágrip af sögu Palestínu og Palestínumanna, í tilefni ástandsins! Frekar langt.

Frá fyrri heimsstyrjöld ađ stofnun Ísraels
Palestína var ásamt međ öđrum löndum araba viđ botn Miđjarđarhafs undir stjórn Tyrkjaveldis allt frá 17. öld. Í fyrri heimsstyrjöldinni tóku arabar höndum saman viđ Breta gegn heimsveldi Tyrkja, tókst ađ binda endi á yfirráđ ţeirra og gerđu sér vonir um sjálfstćđi. Breski liđsforinginn T.E. Lawrence („Lawrence of Arabia", 1888–1935) átti mikinn ţátt í ađ tengja Breta sterkum böndum viđ forvígismenn arabískra hirđingja um allan Arabíuskagann og norđur til Sýrlands, sérstaklega Feisal I af ćttbálki Hashemíta. Ađ stríđinu loknu varđ Palestína eitt af ţeim löndum sem hlutu frelsi undan Tyrkjum, en án ţess ţó ađ verđa sjálfstćtt ríki. Abdullah prins, bróđir Feisals, varđ konungur Jórdaníu, en Feisal konungur Íraks. Palestína varđ „verndarsvćđi“ (e. protectorate) breska heimsveldisins áriđ 1922, á međan flest nágrannalöndin fengu einhvers konar sjálfstćđi undir forystu uppreisnarleiđtoga úr stríđinu, ţrátt fyrir talsverđa íhlutun Breta og Frakka sem olli mörgum íbúum Miđ-Austurlanda vonbrigđum.
Í kjölfar stofnunar síonistahreyfingarinnar undir lok 19. aldar jókst innflutingur gyđinga til Palestínu, ásamt međ umfangsmiklum jarđakaupum ţeirra og auknum áhrifum í samfélaginu. Síonistahreyfingin var stofnuđ međ ţví markmiđi ađ finna gyđingum „ţjóđarheimili“, í anda evrópskrar ţjóđernishyggju sem lagđi mikiđ upp úr ţjóđríkinu sem stjórnarfarslega sjálfstćđri einingu. Um leiđ var síonistahreyfingin svar gyđinga viđ ofsóknum sem tekiđ höfđu ađ láta á sér krćla međ ýmsum hćtti á ný í Evrópu, eftir ađ gyđingar höfđu unađ tiltölulega vel viđ sitt um nokkurt skeiđ. Leiđtogar hreyfingarinnar höfđu átt í samningaviđrćđum viđ Breta um ađ sér yrđi veittur stuđningur viđ stofnun ríkis gyđinga, eins og fram kom í Balfour-yfirlýsingunni frá árinu 1917. Ákvörđun Breta um ţennan stuđning var ekki samrćmi viđ loforđ sem ţeir höfđu ţegar gefiđ leiđtogum araba, ţegar Arabíu-Lawrence átti sem mest saman viđ ţá ađ sćlda. Syces-Picot samkomulagiđ var annađ dćmi um tvískinnung nýlenduveldanna í samskiptum sínum viđ araba, samkomulag sem Frakkar og Bretar gerđu sín á milli um skiptingu Miđ-austurlanda í áhrifasvćđi hvors ríkisins um sig. Allt ţetta stuđlađi ađ óánćgju og uppţotum araba í Palestínu undir forystu leiđtoga ţeirra í Jerúsalem, Hajj Amin al-Hussaini.

Átök milli allra ţriggja, araba, gyđinga og Breta, leiddu smátt og smátt til aukins ofbeldis sem á fjórđa áratug 20. aldar nálgađist borgarastyrjöld í Palestínu. Bretar réđu tćpast lengur viđ ástandiđ, enda höfđu ţeir misst traust bćđi gyđinga og araba eftir ábyrgđarlaus loforđ á báđa bóga. Seinni heimsstyrjöldin hafđi tvćr afdrifaríkar afleiđingar fyrir Palestínu: Annars vegar ađ vegna ofsókna nasista jókst innflutningur gyđinga til Palestínu upp úr öllu valdi og hins vegar ađ heimurinn gerđi sér grein fyrir ţví ađ dagar breska heimsveldisins voru taldir. Áriđ 1947 afsöluđu Bretar sér formlega allri ábyrgđ á Palestínu og í kjölfar ţess samţykktu Sameinuđu ţjóđirnar ađ skipta skyldi landinu í tvennt; Palestínu og Ísrael, en Jerúsalem yrđi undir alţjóđlegri stjórn. (Sjá ályktun SŢ um skiptingu Palestínu undir 'Samţykktir' og 'Kort'.)

Gyđingar fögnuđu samţykktinni, en al-Hussaini og Palestínumenn, ásamt leiđtogum Egyptalands, Jórdaníu og Sýrlands, höfnuđu henni algjörlega og lýstu yfir stríđi á hendur Ísrael ţegar stofnun hins nýja ríkis var formlega tilkynnt áriđ 1948. Ósigur arabaríkjanna í stríđinu var skammarlegur, ţar sem ekki tókst ađ stöđva stofnun Ísraels og ríki araba í Palestínu varđ ađ engu, en ţeir sjálfur urđu ađ lokum verst úti: Ţetta stríđ orsakađi fyrstu bylgju palestínskra flóttamanna, bćnda og ţorpsbúa sem ţurftu ađ flýja undan Ísraelsher og sjálfskipuđum vígasveitum ísraelskra landnema. Palestínumenn flykktust á Gaza-svćđiđ (sem endađi undir stjórn Egyptalands) og á svćđiđ sem kennt er viđ vesturbakka Jórdanár sem Abdullah Jórdaníukonungur innlimađi í ríki sitt. Tölur eru nokkuđ á reiki um fjölda flóttamanna, en tćp milljón lćtur nćrri lagi.

Í hugum margra gyđinga var sjálfstćđisstríđiđ eins konar endurtekning á gođsögunni um Davíđ og Golíat, ţar sem litla Ísrael lék hlutverk Davíđs gagnvart hinum stóra og sterka Golíat, en Davíđ tekst međ nánast yfirnáttúrulegum hćtti ađ verja saklausar hendur sínar. Á seinustu árum hafa sagnfrćđingar dregiđ ţessa mynd alvarlega í efa, og bent á ađ hugur hafi ekki fylgt máli hjá leiđtogum araba, og ţeir hafi í raun unađ nokkuđ sáttir međ sinn skerf ađ stríđinu loknu; bćđi Jórdönum og Egyptum tókst ţrátt fyrir allt ađ auka nokkuđ viđ landsvćđi ríkja sinna. Gyđingar hafi veriđ miklu skipulagđari og ákveđnari, enda raunverulegir hagsmunir í húfi fyrir ţá. Palestínumenn sjálfir hafi ekki veriđ reiđubúnir undir stríđ af ţessari stćrđargráđu og hafi veriđ upp á náđ Egypta og Jórdana komnir ţegar hversveitir gyđinga tóku ađ flćma ţá á brott.

Palestínskir flóttamenn úr ţessum átökum voru fyrstu fórnarlömbin í ţeim hildarleik sem saga Miđ-Austurlanda átti eftir ađ verđa, eftir tiltölulega blómlegt skeiđ undir stjórn Tyrkja og Breta. Atburđirnir úr ţessu stríđi lifa ennţá miklu lífi í hugum Palestínumanna og ganga undir nafninu „hörmungarnar“ (al-Naqba). Palestínumönnum falla ekki úr minni skelfilegir atburđir á borđ viđ fjöldamorđin í Deir Yassin, ţar sem liđsmenn hryđjuverkasamtakanna Irgun, undir forystu Menachim Begins sem síđar varđ forsćtisráđherra Ísraels, myrtu 250 saklausa borgara.

Ţessir atburđir, sem markast annars vegar af fyrri heimsstyrjöldinni og hins vegar af sjálfstćđisstríđi Ísraels, eru fyrsti kaflinn í hörmungasögu átaka Palestínumanna og Ísraela. Hér má ţegar greina ţau stef sem hafa alla tíđ síđan leikiđ stóran ţátt í rás atburđanna:

Tilviljanakennd og oft illa ígrunduđ afskipti erlendra stórvelda af málefnum svćđisins, ţar sem skammtíma- og eiginhagsmunir ţeirra ráđa ferđinni.
Dugleysi arabaleiđtoga í ađ taka málin í sínar hendur ţrátt fyrir yfirlýsingar um harđa afstöđu gegn Ísrael og samstöđu međ Palestínumönnum.
Einlćgur ásetningur Ísraela ađ leggja undir sig, međ hervaldi ef svo bćri undir, sem mest af „Eretz Israel“, ţ.e.a.s. svćđinu sem skv. Gamla Testamentinu er taliđ land Gyđinga: Frá Beeka-dalnum í norđri suđur ađ Sínaí-skaga, međ eystri landamćri ađ Dauđahafinu og ánni Jórdan.
Bjargráđaleysi Palestínumanna, sem ýmist hírast viđ ömurlegar ađstćđur í flóttamannabúđum, búa viđ fjandsamlega ríkisstjórn innan landamćra Ísraels, eđa lifa viđ ótrygga búsetu innan landamćra nágrannaríkjanna ţar sem ţeir eru upp á náđ innlendra valdhafa komnir.
Frá lokum seinni heimsstyrjaldar ađ “Svarta September”
Palestínumenn voru nú ýmist búsettir í Ísrael undir stjórn gyđinga, í Jórdaníu undir stjórn Abdullah konungs eđa á Gaza-svćđinu undir stjórn Egypta. Valdataka Gamal Abdel Nassers í Egyptalandi áriđ 1954 varđ upphafiđ ađ mikilli bylgju ţjóđernisvakningar og samstöđu međal arabaţjóđa. Margir arabar litu á Nasser sem tákn arabísks stolts og baráttu gegn heimsvaldastefnu gömlu nýlenduveldanna, sem enn vildu hafa hönd í bagga međ málefnum ríkja um víđa veröld. Palestínumenn bundu miklar vonir viđ Nasser, enda lýsti hann yfir ótvírćđum stuđningi viđ málstađ ţeirra og leit ísraelska ríkisstjórnin á hann sem sinn stćrsta óvin. Nasser lagđi baráttu Palestínumanna liđ međ ýmsum hćtti, m.a. međ ţví ađ styrkja vopnađar árásir ţeirra yfir landamćri Egyptalands og inn í Ísrael. (Sjá kort af stöđunni eftir sjálfstćđisstríđ Ísraels 1948–50.)
Áriđ 1956 gerđust ţau tíđindi ađ Nasser lét ţjóđnýta Súez-skurđinn, eina mikilvćgustu samgöngućđ heims á ţessum tíma, međ ţeim afleiđingum ađ Bretar, Frakkar og Ísraelar lögđu til atlögu gegn Egyptalandi. Úr ţessu varđ Súez-stríđiđ, ţar sem Nasser vann pólitískan sigur ţrátt fyrir hernađarlegan vanmátt, ţegar Sameinuđu ţjóđirnar og Bandaríkin neyddu árásarađilana ţrjá til ađ draga sig til baka. Segja má ađ úrslitin í ţessu stríđi hafi veriđ táknrćn fyrir hina nýju stöđu í alţjóđamálum: Bandaríkjamenn höfđu nú dregiđ allar klćr úr gömlu nýlenduveldunum og tekiđ ađ sér hlutverk hins yfirţjóđlega valdhafa.

Ţótt Palestínumenn hafi ekki veriđ beinir ţátttakendur í Súez-stríđinu, urđu atburđirnir til ţess ađ herđa mjög á afstöđu Ísraelskra stjórnmálamanna í varnarmálum almennt, sem kom ekki síst niđur á Palestínumönnum. Gćsla viđ vopnahléslínuna frá 1948 milli Ísraels og Jórdaníu var hert mjög og fjölmargir Palestínumenn og Jórdanir, sem gerđust sekir um ađ sćkja yfir landamćrin á heimslóđir sínar, urđu illa úti í árekstrum viđ ísraelska hermenn.

Á sjötta áratugnum og fram á ţann sjöunda tók Ísrael mjög ađ festa sig í sessi sem öflugasta herveldi svćđisins, m.a. međ ţví ađ byggja kjarnakljúf í Dimona í Negev-eyđimörkinni međ ađstođ Frakka, og umfangsmiklum vopnakaupum um heim allan. Ísraelskir diplómatar ţeystust um allan heiminn í leit ađ stuđningi og nutu góđs af andrúmslofti Kalda stríđsins, ţar sem ţeir voru gerđir ađ fulltrúum vestursins, en Nasser leitađi til Sovétríkjanna og austurblokkarinnar.

Aukin spenna og taugatitringur urđu loks til ţess ađ Ísraelar hófu í júní 1967 flugskeytaárásir og innrás fótgönguliđs yfir landamćri Egyptalands, í ţeim tilgangi ađ ţvinga Egypta til ađ slaka á ýmsum takmörkunum sem ţeir höfđu sett Ísraelum um siglingar í Rauđa hafinu og um Súez-skurđinn. Stríđiđ vatt upp á sig, Jórdanir og Sýrlendingar drógust inn í ţađ og á endanum varđ stórsigur Ísraela slíkur ađ her ţeirra lagđi undir sig allan Sínaí-skagann, vesturbakka Jórdanár, Gaza-svćđiđ og Gólan-hćđir í Sýrlandi, landsvćđi sem samanlagt var stćrra en Ísrael í upphafi stríđsins. Ţetta stríđ, sem nefnt var Sex daga stríđiđ, var réttlćtt af ísraelskum stjórnvöldum sem sjálfsvarnarstríđ, enda hafi Nasser ćtlađ ađ ráđast á ţá. Ekkert bendir til ađ slík árás hafi veriđ í bígerđ hjá Egyptum, enda má ćtla ađ ţeir hafi gert sér grein fyrir ţeim hernađarlegu yfirburđum sem Ísrael hafđi og leiddu til hins mikla sigurs.

Nú hafđi Ísraelum tekist ađ leggja undir sig nokkurn veginn alla hina fornu Palestínu. Ţetta leiddi til annarar bylgju palestínskra flóttamanna, sem og gríđarlegra vonbrigđa í Arabaheiminum vegna slćlegrar hernađarlegrar frammistöđu stríđsađilanna. Hernámiđ á landi Palestínumanna er ólöglegt samkvćmt Genfarsáttmálanum eins og samţykkt Öryggisráđs SŢ nr. 242 frá árinu 1967 kveđur skýrt á um (sjá 'Samţykktir').

Áriđ 1964 var stofnuninni PLO (Palestine Liberation Organisation) komiđ á fót, ađ frumkvćđi Nassers Egyptalandsforseta. Stofnunin var upphaflega einungis skrifstofa undir stjórn Egyptalands, en áriđ 1968 gerđust ţau tíđindi ađ Yasser Arafat, sem ţá var formađur einnar stćrstu hreyfingar Palestínumanna, Fatah, tók yfir formannshlutverk PLO. Fram ađ ţví hafđi Fatah stundađ árásir á Ísrael frá landamćrum Egyptalands og stađiđ ađ útgáfu á prentefni međ ţví markmiđi ađ sameina Palestínumenn í baráttunni fyrir endurheimtingu heimalands síns. Arafat breytti PLO úr ţví ađ vera strengjabrúđa Nassers í samtök ţar sem Palestínumenn réđu sjálfir ríkjum. Undir samtökin heyrđu margvíslegar hreyfingar ađrar en Fatah, ţ.á.m. PFLP (Popular Front for the Liberation of Palestine), undir forystu Georges Habash, og fleiri hópar sem margir hverjir voru mun herskárri en Arafat og fylgismenn hans. Samtökin fluttu bćkistöđvar sínar til Jórdaníu.

Ýmsir hópar innan PLO, sem ţá hafđi höfuđstöđvar sínar í Jórdaníu, höfđu sig mikiđ í frammi međ gíslatökum og flugránum, ekki síst áđurnefnd samtök, PFLP. Í september 1970, í kjölfar flugráns sem átti sér stađ á flugvellinum í Amman, var svo komiđ ađ Abdullah konungur Jórdaníu sá sér ekki annađ fćrt en ađ gera PLO útlćgt úr landi sínu, enda samtökin nánast orđin eins og „ríki í ríkinu“ í landi ţar sem meira en ţriđjungur íbúanna kom frá Palestínu. Konungurinn kaus ađ flćma forystu samtakanna burt međ hervaldi. Úr varđ borgarastríđ í Jórdaníu, sem Palestínumenn kenna viđ „Svarta september“ og minnast enn međ biturđ. Fluttist forysta PLO ţá til Líbanon, ţar sem margir Palestínskir flóttamenn höfđust viđ í búđum í suđurhluta landsins.

Í lok sjöunda áratugarins horfđust Palestínumenn í augu viđ ţá stađreynd ađ allt land ţeirra var nú hernumiđ af Ísrael, og gamlar byggđir ţeirra veriđ teknar yfir af ísraelskum landnemum. Byggđir gyđinga tóku ađ rísa bćđi á Vesturbakkanum og Gazasvćđinu á međan Palestínumen hírđust í flóttamannabúđum Sameinuđu ţjóđanna eđa í útlegđ í nágrannalöndum ţar sem stjórnvöld höfđu sína hentisemi međ ađ ljá ţeim ríkisborgararétt eđa annan stuđning. Ekki yrđi treyst á Nasser eđa ađra arabaleiđtoga í baráttunni viđ Ísrael, heldur yrđu ţeir ađ ţróa sínar eigin ađferđir og verđa bjargráđa á eigin forsendum.

Frá átökum í Líbanon til fyrstu Intifada-uppreisnarinnar
PLO tók ađ festa sig í sessi eftir Sex daga stríđiđ sem málsvari palestínsku ţjóđarinnar, og áriđ 1974 var Arafat heimilađ ađ koma fram opinberlega sem talsmađur Palestínumanna á Allsherjarţingi Sameinuđu ţjóđanna, sem fól í sér formlega viđurkenningu. Síđan ţá hefur vegur samtakanna fariđ vaxandi og líta nú flestöll ríki heimsins á ţau sem lögmćtan málsvara ţjóđarinnar, eins konar útlagastjórn.
En annađ borgarastríđ var í uppsiglingu: Nćrvera PLO í Líbanon, eftir brottreksturinn frá Jórdaníu, var ekki vel séđ af öllum ţar í landi, enda Líbanir klofnir í marga ólíka hópa sem mynduđu međ sér viđkvćmt valdajafnvćgi. Milli Palestínumanna í Líbanon og Maróníta, kristinna íbúa landsins, ríkti mikil úlfúđ, ekki síst vegna ţeirrar vinsemdar sem ríkti milli Ísraela og Maróníta. Ísraelar höfđu á sinni könnu áćtlanir um ađ styđja valdarán Maróníta sem vinna myndi gegn PLO, og tryggja ţeim traustan bandamann í norđri. Međ ţessu blönduđust bćđi Palestínumenn og Ísraelar inn í flókin innanríkismál Líbanons, sem snerust um valdabaráttu milli Maróníta, annara kristinna hópa, súnní-múslima, shía-múslima og Sýrlendinga, sem áttu hagsmuna ađ gćta í landinu og litu á ţađ sem verndarsvćđi sitt.

Líbanon var púđurtunna sem sprakk áriđ 1975. Viđ tók linnulaust borgarastríđ, međ skriđdrekainnrás af hálfu Ísraels áriđ 1982, og stóđ ţađ allt fram á seinasta áratug 20. aldar, ţegar sýrlensk leppstjórn tók viđ völdum í landinu. Í innrás Ísraels áriđ 1982 neyddust PLO-menn til ađ fćra höfuđstöđvar sínar, enn og aftur, ađ ţessu sinni til Túnis. Borgarastríđiđ í Líbanon fćddi af sér skćruliđahreyfinguna Hizbollah, sem skipuđ er Palestínumönnum úr flóttamannabúđum í S-Líbanon og Líbönum sem ađhyllast shía-trú. Ţeir halda enn áfram vopnađri baráttu og afrekuđu í maí 2000 ađ neyđa Ísraela til yfirgefa endanlega öll líbönsk landsvćđi frá ţví í innrásinni 1982. Borgarastríđiđ í Líbanon skildi eftir enn fleiri ör á sálu palestínsku ţjóđarinnar, međ hörmungaratburđum á borđ viđ fjöldamorđin í Sabra og Shatila flóttamannabúđunum, sem hersveitir kristinna Líbana framkvćmdu međ vitund ísraelska hershöfđingjans Ariels Sharon, síđar forsćtisráđherra Ísraels.

Á međan á ţessu stóđ gerđust ţau tíđindi ađ samskipti Ísraels og Egyptalands tóku ađ batna til muna. Áriđ 1974 rak Anwar Sadat, arftaki Nassers, alla sovéska sendifulltrúa úr landinu og tók upp vinsamleg samskipti viđ Bandaríkin. Ţegar samskiptin viđ Bandaríkin bötnuđu tóku ţau ađ sér ađ ţrýsta Egyptum og Ísraelum ađ samningaborđinu, og leiddi ţađ á endanum til Camp David samkomulagsins áriđ 1978, ţar sem Egyptar viđurkenndu „tilverurétt“ Ísraels en fengu í stađinn Sínaí-skagann aftur og gátu opnađ Súez-skurđinn. Ţetta var mikilvćgur sigur fyrir Ísrael, sem hafđi nú komiđ fótunum undir sig hernađarlega, efnahagslega og pólitískt. Fjárstuđningur Bandaríkjanna viđ landiđ var geypilegur og eini hernađarlegi jafnoki Ísraels á svćđinu, Saudi-Arabía, var einnig vinveitt Bandaríkjunum.

Eftir ađ málefni Palestínumanna höfđu lengi stađiđ í skugganum af hinum margvíslegu átökum PLO á erlendri grund og málarekstri Ísraels viđ ađra nágranna, var svo komiđ áriđ 1987 ađ íbúar á hernumdu svćđunum, Gaza og Vesturbakkanum, hófu sína eigin uppreisn. Uppreisnin fékk nafniđ Intifada, og fólst hún ađallega í kasti grjóts og mólotov-kokkteila ađ ísraelskum hermönnum, fjöldamótmćlum og verkföllum. Hún var ekki skipulögđ af einni hreyfingu, og var í raun og veru afar smávćgileg ógn viđ kjarnorkuveldiđ Ísrael, en engu ađ síđur kusu Ísraelar ađ bregđast viđ međ harkalegum hćtti. Hermenn skutu byssukúlum ađ unglingum og eldflaugum á hús óbreyttra borgara. Fjölmargir mótmćlendur, sem og saklausir borgarar, létu lífiđ í ţessum átökum sem stóđu allt fram á miđjan tíunda áratuginn.

Jákvćđa afleiđingin af ţessum átökum var ţó sú ađ athygli heimsins tók ađ beinast ađ palestínsku fólki, frekar en palestínskum skćruliđum og stjórnmálamönnum, og má segja ađ samúđ heimsins hafi ađ hluta til snúist á sveif međ íbúum herteknu svćđanna. Framganga Ísraelshers ţótti ofsafenginn, gegn svotil vopnlausu fólki. Forsćtisráđherra Ísraels um ţetta leyti var Ytchak Shamir, úr hinu hćgrisinnađa Likud-bandalagi, en hann átti sér myrka fortíđ sem leiđtogi hrygđjuverkasamtakanna Stern í stríđinu 1948 og var óvćginn í garđ Palestínumanna.

Upphaf og endir friđarferlisins
Svo fór ađ Yasser Arafat og Yitchak Rabín forsćtisráđherra Ísraels settust ađ samningaborđinu áriđ 1991, eftir linnulaus átök á hernumdu svćđunum. Arafat, sem framan af átti engan ţátt í uppreisninni, ţar sem hann hafđi allan tímann ađsetur í Túnis, nýtti sér vel ţetta pólitíska tćkifćri og hefur síđan fest sig í sessi sem málsvari íbúa Vesturbakkans og Gaza. Eftir undirskrift Óslóarsamninganna áriđ 1993 flutti forysta PLO sig á Gaza-svćđiđ, sem nú er ađ miklu leyti sjálfstjórnarsvćđi ţess, og tók yfir stjórnsýslu í nokkrum bćjum á Vesturbakkanum. Yitchaks Rabín biđu hins vegar ţau örlög ađ verđa fyrir kúlu Ísraelsmanns úr röđum ofsatrúarmanna skömmu eftir undirritun samninganna. Í kosningunum sem á eftir fylgdu tókst Shimon Peres, eftirmanni Rabíns, ekki ađ sannfćra kjósendur um ágćti friđarstefnu sinnar, og sigurvegari kosninganna var Benyamin Netanyahu, leiđtogi hins hćgrisinnađa Likud-bandalags. Hann hóf tafarlaust ađ grafa undan ţeim árangri sem hafđi náđst í undangengum viđrćđum og skapađi vantraust hjá Palestínumönnum međ ţví ađ stuđla ađ auknum straumi landnema inn á Vesturbakkann og herđa sífellt ţćr kröfur sem gerđar voru til sjálfstjórnar Palestínumanna um taumhald á hryđjuverkamönnum úr röđum Hamas og Jihad, samtaka sem áttu rćtur sínar í Intifada-uppreisninnni.
Ástandiđ hélst ţó međ tiltölulega kyrrum kjörum, ađ undanskildum uppţotum á sjálfstjórnarsvćđunum áriđ 1996 og fjöldamorđum af hálfu ísraelsks ofsatrúarmanns í bćnum Hebron sama ár. Ţađ var ekki fyrr en eftir kosningarnar áriđ 2000 ađ upp úr sauđ. Ţegar Ariel Sharon, formađur Likud-bandalagsins, heimsótti í fylgd herliđs hina heilögu Al-Aqsa mosku á musterishćđinni í Jerúsalem kom til átaka milli Palestínumanna og herliđsins og sér nú ekki fyrir endann á ţeim átökum. Ekki var ţó heimsókn Sharons eina ástćđan, ţví vonbrigđi Palestínumanna međ Óslóarsamningana og hvernig ţau góđu fyrirheit sem ţeir gáfu voru rofin í valdatíđ Netanyahus eiga stćrsta ţáttinn. Lífsađstćđur á Gaza og Vesturbakkanum hafa ekki batnađ ţrátt fyrir aukin völd Arafats, og ţrautir palestínsks almennings í raun hinar sömu. Heimastjórn PLO hefur ekki fćrt Palestínumönnum neinar raunverulegar umbćtur, enda hefur enn ekki veriđ samiđ um flest af ţeim grundvallaratriđum sem Óslóarsamningarnir áttu ađ leiđa til ađ rćtt yrđi um. Ísraelski herinn vakir enn yfir hernumdu svćđunum og stjórnar öllum samgöngućđum, vatnsmannvirkjum, og ţađ sem mestu skiptir, mestum meirihluta landsvćđisins. Nokkur hundruđ ţúsund ísraelskir landnema búa á tvöfalt stćrra svćđi en rúmar tvćr milljónir Palestínumanna.

Ríkisstjórn Ehuds Barak, sem tók viđ af Netanyahu sem forsćtisráđherra fyrir hönd Verkamannaflokksins, sprakk snemma árs 2000, enda kennt um slćman árangur viđ ađ hafa stjórn á uppreisn Palestínumanna. Viđ af honum tók hinn illrćmdi Ariel Sharon, sá hinn sami og skipulagđi innrásina í Líbanon. Hefur hann beitt sér fyrir ć harđari refsiađgerđum gegn Palestínusku ţjóđinni, ţar sem hernum er hiklaust beitt gegn saklausum borgurum til ađ refsa fyrir hryđjuverk Hamas og grjótkast barna sem eru hvorki á ábyrgđ ţjóđfélagins í heild né heimastjórnar Arafats. Hert ítök Ísraelshers á hernumdu svćđunum eru réttlćtt sem viđbragđ viđ seinni Intifada-uppreisn Palestínumanna, en ljóst er ađ ţau ţjóna einkum ţví langtímamarkmiđi ađ gera allt daglegt líf Palestínumanna svo óbćrilegt undir hernáminu ađ ţeir láti hrekjast á brott. Bygging ađskilnađarmúrsins á Vesturbakkanum, sem nú er vel á veg komin, er skýrasta dćmiđ um ţetta.

Viđar Ţorsteinsson tók saman

Palestína vs Ísrael

Palestína vs Ísarel

 Til ađ gera langa sögu stutta sjáum viđ hvernig ţróunin hefur veriđ í Palestínu. Ekki mikiđ af landvćđi eftir fyrir heila ţjóđ sem bjó ţar um miđbik síđustu aldar.

Smá um Kóraninn og Biblíuna

Kvenna maraţon í Marokkó..frábćrt!

Krúttleg stelpa frá Malasíu

Eid Mubarak

Nćsta síđa »


Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband